لوله کشی موتورخانه , بازسازی موتورخانه

لوله کشی موتورخانه قلب تپنده تاسیسات ساختمان است این قلب تپنده و مرکز فرماندهی نیازمند رسیدگی دائمی به تجهیزات و سرویس دهی مناسب است هرچه بازدیده دوره ای  منظم تر و دقیق تر انجام گردد ، تجهیزات موتورخانه دیرتر معیوب شده و نیاز به تعویض پیدا می‌کند تعویض اجزای موتورخانه وقت و هزینه زیادی ندارد اما از آنجا که لوله کشی موتورخانه و اتصالات و شیرآلات مربوطه امکان سرویس فرصت‌های کمتری دارند زودتر از بین رفته و نیاز به تعویض دارد قاعدتاً تعویض لوله ها اتصالات شیرالات نیاز به صرف هزینه و زمان بیشتری دارد و باید طبق یک برنامه ریزی و طراحی دقیق اجرا گردد.

قدم اول باید بررسی کرد که کدام یک از اجزای موتورخانه فرسوده شده و باید تعویض گردد و کدام یک با یک سرویس و تعمیر جزئی قابل استفاده مجدد می باشد ممکن است دیگ چدنی شوفاژ چند پره آن قبلاً تعویض شده است و اکنون با تعویض چند پره دیگر یک دیگ تقریبا نو را داشته باشید پمپها با سیم پیچی و تراشکاری مجدداً امکان بازگشت به مدار را دارند.

قدم بعدی انتخاب یک شرکت یا پیمانکار مجرب که رزومه و سابقه درخشانی در این زمینه کسب کرده ، این شرکت در زمینه بررسی اجزای موتورخانه کمک شایانی به کارفرما می کند . و در قدم آخر تهیه چک لیست و خرید قطعات و اجزای مورد نیاز در انتخاب شرکت یا پیمانکار دقت و حساسیت ویژه‌ای داشته باشید .

همکارانی که در حوزه لوله‌کشی فعالیت می‌کنند و لزوما فرد مناسب برای انجام بازسازی موتورخانه نیستند در این راستا می توانید از تجربیات شرکت اول سرویس که ۳۰ سال در زمینه طراحی و اجرای انواع موتورخانه در سطح استان تهران فعالیت می‌کند استفاده کنید.

جهت کسب مشاوره با کارشناسان اول سرویس در زمینه خدمات تاسیسات موتورخانه تماس بگیرین.

اجزای موتورخانه

اجزای موتورخانه را به دو دسته الکتریکال و مکانیکال تقسیم بندی می‌شود قسمت الکتریکال موتورخانه شامل تابلو برق کابل های ارتباط ترموستات ها در موتورخانه ها با ظرفیت بالا تابلو برق ها سه فاز بوده تجهیزات مختلفی را در خود جای داده است از کنتاکتورها ، بی متالها ، کنترل فاز ، کلیدهای مینیاتوری فیوز ها و تایمر ها و هر کدام به نوعی و در زمان مقتضی وارد مدار گشته و وظیفه خود را اجرا می‌کند و در موتورخانه های کوچکتر و تکفاز تابلو برق ها غالباً مجهز به کلیدهای قطع و وصل و فیوز هستند.

ترموستات نیز وظیفه کنترل دمای در مدار موتورخانه را به عهده دارد قسمت مکانیکال شامل لوله کشی موتورخانه دیگ یا بویلر مشعل یا برنر پمپ های سیرکوله شوفاژ ، پمپ های سیرکوله آبگرم ، منبع ذخیره آب سرد مصرفی منبع ذخیره آتش نشانی کلکتورهای اصلی رفت و برگشت شوفاژ و سرد و گرم و برگشت مصرفی منبع دوجداره ، منبع کویل دار این اجزا در سیکل موتورخانه های مرکزی هر کدام ایفاگر نقش اساسی هستند که در صورت بروز مشکل در هر کدام مدار مربوطه دچار خلل می گردد برای تشخیص عیب در موتورخانه لازم است که با تمامی اجزای ذکر شده از نزدیک آشنا شوید و به نحوه کارکرد آنها مسلط شوید.

تعویض کلکتور های فرسوده

بعد از بالا رفتن حرارت سیال (آب در گردش مدار ) توسط دیسک و مشعل آب داغ باید به سمت مصرف کننده ها یعنی منابع دوجداره و کوئل دار  یا مبدل ها و یا به سمت واحدهای آپارتمانی هدایت شود هر مصرف‌کننده یک خط رفت و یک خط برگشت دارد و برای اینکه به مساوات آب داغ در مدار اختصاصی آنها جریان پیدا کند تمامی لوله های رفت و برگشت به صورت جداگانه در لوله با سایز بالا جمع آوری می گردد .

به این لوله های ضخیم که لوله های کوچکتر مصرف کننده ها روی آن آن کننده های روی به آن متصل میگردد کلکتور میگویند کلکتورها به عنوان بخش کننده و جمع آوری کننده آب به وسیله شیر فلکه های کشویی یا چدنی شناخته می شوند وجود تعداد زیادی شیر فلکه مقادیر زیاد قسمت‌های جوشکاری شده قرار گرفتن در محل استراتژیک موتورخانه بالای دیگ و در معرض حرارت بالا بودن کلکتور به قسمت مهم در لوله کشی موتورخانه مبدل گشته است غالباً کلکتور بیشترین آمار پوسیدگی و فرسودگی را در موتورخانه دارد و با نوسازی و تعویض کلکتور موتورخانه نیمی از موتورخانه بازسازی می‌شود ساخت کلکتور و نصب و ان یک عملیات بسیار فنی و تخصصی است که از عهده هر لوله کش و تعمیرکار ساده شوفاژ خارج است ، لذا در این فرایند لازم است که تجربه و تخصص افراد مجرب و کارآزموده بهره بگیرید.

جابجایی چیدمان موتورخانه

اکثر موتورخانه هایی که نیاز به بازسازی دارند در زمان احداث شده است که قیمت یک متر زیربنا یا اشغال فضای در زیرزمین یا پارکینگ از اهمیت بالایی برخوردار نبوده است اما اکنون اهالی ساختمان یکی از اهدافی که دنبال می‌کنند این است که با تغییر سیستم لوله کشی موتورخانه و پیامد آن جابجایی چیدمان تجهیزات موتورخانه برسد فشرده کردن فضای موتورخانه و اضافه کردن آن به پارکینگ و کاربری‌های دیگر است چیدمان موتورخانه تا حدود زیادی تابع ظرفیت و تعداد ملزومات آن است و از آن در موتورخانه ها دیده شده که دو دستگاه دیگ چدنی  را به یک دستگاه دیگ چدنی تبدیل کرده اند یا پمپ های زمینی با حجم و صدا و مصرف بالا تبدیل پمپ های خطی گشته است استفاده از منبع کویل دار ایستاده و مبدل صفحه ای به جای منبع دوجداره در جهت اصلاح چیدمان موتورخانه و کاسته شدن از فضای موتورخانه خانه کاربرد دارد

نقشه لوله کشی موتورخانه

نقش لوله کشی موتورخانه های با ظرفیت بالا و چیدمان آن عموما توسط مهندسین محاسب و طراح تهیه می گردد این نقشه با توجه به تعداد ظرفیت و ابعاد تجهیزات و با در نظر گرفتن متراژ موتورخانه و موقعیت رایزرها و لحاظ کردن فضای سرویس و تعویض قطعات تهیه می‌گردد یکی از نکاتی که در تهیه نقشه توسط مهندسین رعایت می‌شود محل نصب دیگ نسبت به موقعیت دودکش (اگزاست ) می باشد به طوریکه دودکش یا مستقیما یا با حداقل تغییر مسیر پیچ و خم اجرا می گردد و ضمن اینکه با توجه به وزن سنگین بویلر نباید روی چاه جذبی نصب و اجرا گردد ، در ضمن در زمان طراحی موتورخانه باید چیدمان به گونه‌ای باشد که لوله کشی موتورخانه حداقل متراژ اجرا گردد این اتفاق مصادف می‌شود با اینکه کارفرما هزینه کمتری برای تهیه و خرید لوله و اتصالات پرداخت می‌کند ضمن اینکه اجرت کمتری را پرداخت کرده و پروژه نصب و جمع‌آوری و راه اندازی موتورخانه سریعتر و در زمان کمتری به پایان می رسد اصولا اگر موتورخانه توسط کارگروهی متشکل از محاسبه طراحی و اجرا تهیه گردد به لحاظ اقتصادی و تامین بودجه بسیار بسیار به نفع کارفرما می باشد .

لوله های موتورخانه

لوله های موتورخانه هستند که عامل اصلی انتقال سیالات از مولدها مانند دیگ مشعل تا مبدلها مانند رادیاتور شوفاژ منبع دوجداره فن کوئل ها منبع کویل دار و غیره هستند. در مدار سرمایش و گرمایش باید از لوله‌های سیاه فولادی استفاده کرد زیرا به لحاظ قیمت به صرفه تر بوده و امکان اتصال لوله با فرایند جوشکاری مهیا است ضمن اینکه اتصالات آن نیز ارزان تر از اتصالات گالوانیزه است

اما در سیستم آب سرد مصرفی و آب گرم و برگشت آب گرم مصرفی لزوم از لوله گالوانیزه استفاده می‌شود علت آن هم عدم اکسید شدن آب با لوله ، لوله های گالوانیزه است اتصالات و لوله های گالوانیزه نسبت به لایه سیاه فولادی از قیمت بالاتری برخوردار است لوله های گالوانیزه به صورت دنده‌ای به اتصالات وصل می‌گردد.

اصولا در سیستم لوله کشی موتورخانه از لوله های پنج لایه یا لوله پلی پروپیلن استفاده نمی‌کند مگر در متراژ کم یا جهت لوله های تخلیه یا هواگیری اما با توجه به شرایط اقتصادی و اجرت بالای نصب موتورخانه خصوصاً موتورخانه های کوچک را با لوله های پروپلین یا پنج لایه اجرا می کنند

ضمن اینکه در موتورخانه های که تحت فشار بالا هستند مانند برج های مسکونی و موتورخانه های صنعتی از لوله های بدون درز به جای لوله های درزدار استفاده میشود.

هزینه لوله کشی موتورخانه

هزینه لوله کشی موتورخانه به فاکتورهای زیادی وابسته از مهمترین فاکتور تعداد تجهیزات و ظرفیت موتورخانه است تعداد دیگها ها و بویلرها تعداد منبع دوجداره تعداد منبع کویل دار تعداد پمپ های خطی و زمینی ملزومات جانبی مانند سختی فیلترها و غیره از عوامل ایست که روی سایز و متراژ لوله ها تاثیر مستقیم می‌گذارد .

جنس لوله و اتصالات نیز از عواملی که باعث کاهش و افزایش دستمزد می گردد.  نوع و تعداد شیر فلکه بسیار مهم است . شیر فلکه های برنجی نیاز به اتصالات و سردنده دارد اما شیر فلکه های چدنی  به وسیله فلانج و پیچ و مهره به سیستم لوله کشی موتورخانه متصل می گردد که هرکدام به گونه متفاوت بروجرد موتورخانه تاثیر می گذارد محل پروژه عملیاتی که ممکن است باعث کاهش و افزایش دستمزد گردد اینکه در داخل شهر تهران و خارج شهر تهران باشد یا در استان های دیگر ضمن اینکه مهلت انجام و اتمام پروژه نیز و ارائه پیشنهاد قیمت نیز مهم است و باید که توسط گروه اجرا و کارفرما لحاظ گردد.

مشکلات رایج لوله کشی موتورخانه

مشکلات رایج در لوله کشی موتورخانه به دو دسته زمان اجرا و زمان بعد اجرا تقسیم می‌شود مشکلات زمان اجرا برای پیمانکار بیشتر به عدم تطابق نقشه موتورخانه که توسط مهندسین تهیه می‌شود با شرایط محیطی است باز می‌گردد گاها در نظر گرفتن جزئیات و معنی متراژ موتورخانه با ابعاد تجهیزات موتورخانه مشکلاتی را برای اکیپ اجرایی به وجود می‌آورد.

عدم تهیه به موقع اجناس توسط کارفرما یا گروه تدارکات پروژه ، عدم پرداخت اجرت طبق زمان‌بندی مشخص ، عدم کیفیت قطعات ، نقص در سیستم برق پروژه از جمله مشکلاتی است که پیمانکاران و اکیپ اجرایی با آنها روبرو هستند مشکلات کارفرمایان نیز غالباً به تهیه اجناس و نگهداری ازآنها در پروژه بازمی‌گردد .

مشکلات زمان بعد از اجرا نیز به عدم آب بندی مناسب و چک کردن از شیرفلکه ها  و اتصالات جوشی به دلیل عدم رعایت قواعد و قوانین لوله کشی موتورخانه است که با انتخاب کارگروه مجرب و با دانش در زمینه نصب موتورخانه توسط کارفرمایان این مشکل مرتفع می گردد.

تعمیر کلکتور موتورخانه

کلکتور موتورخانه شوفاژ است ضخیم و نسبتا طولانی که لوله های رفت و برگشت تمامی مصرف‌کنندگان در آن تجمیع می‌گردد و کلکتورها به دیگ شوفاژ ، پمپ ها و شیر فلک ها متصل است و از آنجا که محل تلاقی لوله ها با دیگ و پمپ واسطه وجود دودکش بیشتر در معرض فرسایش و پوسیدگی است .

لذا کاکتور  پس از مدتی استفاده نیاز به تعمیر کلی و جزئی دارد غالباً در قسمت اتصال لوله ها به شیر فلکه و دیگ دچار نشتی شده  و این نشتی به قسمت‌های دیگر سرایت کرد و باعث پوسیدگی می گردد.  در تعمیر جزئی می توان قسمتی از کلکتور را تعویض یا ترمیم کرد زمان و اجرت  زیادی را در بر نمی‌گیرد ، اما تعمیر کلی و تعویض آن زمانی صورت می گیرد که تعمیر جزئی توجیه اقتصادی نداشته باشد آن را با صرف هزینه و وقت بیشتر باید به تعویض کلی کلکتور اقدام کرد. پیمانکار و اکیپ اجرایی مجرب و کارآزموده در زمان لوله کشی موتورخانه تمامی قواعد و قوانین فنی و تاسیساتی رعایت می کند تا موتورخانه اصلاً یا با گذشت زمان زیادی نیاز به تعمیرات جزئی اساسی پیدا نکند.

طریقه تعویض کلکتور

تعویض کلکتور به دو صورت  میپذیرد تعویض بدون تغییرات و تعویض با تغییرات در تعویض بدون تغییرات کلکتور فرسوده از محل نصب شده بر روی زمین دقیقا بر اساس نمونه مستعمل کلکتور جدید ساخته شده و دوباره روی دیگ نصب می‌گردد در روش دوم در صورت اعمال تغییرات باید کلکتور بر اساس شرایط جدید طراحی و ساخته شود ممکن است تعداد یا سایز کلکتور کمتر یا بیشتر شود یا تعداد دوسایز پمپها دستخوش تغییر گردد.

شرایط زمان اجرا میزان دستمزد و چک لیست در هر یک از موارد فوق متفاوت می‌باشد تعویض کلکتور از عملیات‌های فنی و تاسیساتی باشد که مجری ان باید از ظرافت و سلیقه و دانش فنی و تجربه کافی برخوردار باشد و دلیل آن این است که اکثر زیبایی موتورخانه بستگی به زیبایی کلکتور دارد حتی پس از عایق کاری موتورخانه